Bewegingsziekte

Wat is reisziekte?

Reisziekte, ook wel motion sickness genoemd, is een onaangename reactie van het lichaam op onverwachte bewegingen tijdens het reizen. Deze aandoening ontstaat wanneer er een conflict ontstaat tussen de signalen die verschillende zintuigen naar de hersenen sturen. Het evenwichtsorgaan in het binnenoor, de ogen en de positiesensoren in spieren en gewrichten geven tegenstrijdige informatie door over de beweging van het lichaam.

De meest voorkomende symptomen van reisziekte zijn:

• Misselijkheid en een ongemakkelijk gevoel in de maag
• Braken of neiging tot braken
• Duizeligheid en een gevoel van onbalans
• Koud zweet en bleke huid
• Hoofdpijn en vermoeidheid

Reisziekte kan zich in verschillende vormen manifesteren, afhankelijk van het transportmiddel. Zeeziekte treedt op tijdens bootreizen, wagenziekte in auto's of bussen, en vliegtuigziekte tijdens vluchten. Ook pretparkattracties kunnen vergelijkbare klachten veroorzaken.

Wie krijgt reisziekte?

Hoewel iedereen reisziekte kan ontwikkelen, zijn bepaalde groepen gevoeliger dan andere. Kinderen tussen de 2 en 12 jaar hebben het hoogste risico, omdat hun evenwichtssysteem nog in ontwikkeling is. Zwangere vrouwen zijn eveneens kwetsbaarder, vooral tijdens het eerste trimester wanneer hormoonveranderingen de gevoeligheid verhogen.

Verschillende factoren kunnen reisziekte verergeren, zoals lezen tijdens het reizen, zitten op plaatsen met beperkt zicht naar buiten, of reizen op een lege of juist overvolle maag. Ook warme, slecht geventileerde ruimtes en sterke geuren kunnen de symptomen versterken.

Individuele verschillen spelen een belangrijke rol in de gevoeligheid voor reisziekte. Sommige mensen hebben van nature een gevoeliger evenwichtssysteem, terwijl anderen nauwelijks last ervaren van beweging. Stress, angst en eerdere negatieve reiservaringen kunnen de kans op reisziekte verder verhogen door het zenuwstelsel gevoeliger te maken voor bewegingsprikkels.

Medicijnen tegen reisziekte verkrijgbaar in Nederland

In Nederlandse apotheken zijn verschillende effectieve medicijnen verkrijgbaar om reisziekte te voorkomen en behandelen. Deze geneesmiddelen werken elk op een andere manier om de onaangename symptomen tegen te gaan.

Dimenhydrinaat (Dramamine, Nausicalm)

Dimenhydrinaat is een antihistaminicum dat werkt door de signalen naar het evenwichtsorgaan te blokkeren. Dit medicijn is bijzonder effectief tegen misselijkheid en braking, en is geschikt voor zowel volwassenen als kinderen vanaf 6 jaar.

Cinnarizine (Stugeron)

Cinnarizine vermindert de gevoeligheid van het evenwichtsorgaan voor beweging. Het is vooral geschikt voor langere reizen en werkt preventief tegen duizeligheid en misselijkheid tijdens auto-, boot- en vliegreizen.

Scopolamine pleisters (Scopoderm)

Deze pleisters geven gedurende 72 uur een constante afgifte van het werkzame bestanddeel. Ze worden achter het oor geplakt en zijn ideaal voor cruise- en bootreizen. Alleen geschikt voor volwassenen.

Meclozine preparaten

Meclozine heeft een langwerkende werking en veroorzaakt minder slaperigheid dan andere antihistaminica. Het is bijzonder geschikt voor mensen die alert moeten blijven tijdens de reis, zoals bij zakenreizen of wanneer u zelf rijdt.

Dosering en gebruik van reiswiegmedicatie

Juiste timing van inname

Voor optimale werking is de timing van medicatie cruciaal. De meeste orale medicijnen moeten 30 minuten tot 1 uur voor vertrek worden ingenomen. Scopolamine pleisters dienen 4 uur van tevoren te worden aangebracht voor volledige werking.

Doseringen voor verschillende leeftijdsgroepen

• Volwassenen: Dimenhydrinaat 50-100mg, Cinnarizine 25mg, Meclozine 25-50mg
• Kinderen 6-12 jaar: Halve volwassen dosering onder medisch advies
• Kinderen onder 6 jaar: Alleen op voorschrift van een arts
• Ouderen: Mogelijk lagere dosering vanwege verhoogde gevoeligheid

Belangrijke waarschuwingen

Bijwerkingen kunnen slaperigheid, droge mond en duizeligheid omvatten. Combineer nooit met alcohol en wees voorzichtig bij het besturen van voertuigen. Mensen met glaucoom, prostaatproblemen of hartaandoeningen moeten eerst een arts raadplegen. Zwangere vrouwen mogen alleen op medisch advies reiswiegmedicatie gebruiken.

Natuurlijke en alternatieve behandelingen

Voor mensen die de voorkeur geven aan natuurlijke oplossingen, zijn er verschillende alternatieve behandelingen beschikbaar die kunnen helpen bij het verminderen van reisziekte symptomen.

Gember supplementen en thee

Gember is een van de meest onderzochte natuurlijke middelen tegen reisziekte. Gembersupplementen of verse gemberthee kunnen effectief zijn bij het verminderen van misselijkheid. De aanbevolen dosering is 250-1000 mg per dag, bij voorkeur een uur voor het reizen.

Acupressuur en homeopathische middelen

Acupressuur polsbandjes werken door druk uit te oefenen op specifieke punten aan de pols. Homeopathische middelen zoals Cocculus en Nux vomica worden ook vaak gebruikt, hoewel het wetenschappelijk bewijs hiervoor beperkt is.

Essentiële oliën

Pepermunt- en lavendelolie kunnen worden geïnhaleerd of op de slapen worden aangebracht om misselijkheid te verminderen. Deze oliën hebben een kalmerende werking en kunnen helpen bij het ontspannen tijdens het reizen.

Het is belangrijk te weten dat de effectiviteit van natuurlijke middelen per persoon kan verschillen en dat wetenschappelijk bewijs niet altijd even sterk is als bij conventionele medicijnen.

Praktische tips voor het voorkomen van reisziekte

Preventie is vaak de beste strategie bij reisziekte. Door de juiste voorbereidingen te treffen en bewuste keuzes te maken tijdens het reizen, kunt u de kans op symptomen aanzienlijk verkleinen.

Optimale zitplaatskeuze

De plaats waar u zit kan een groot verschil maken. In de auto kiest u bij voorkeur voor de passagiersstoel voorin. In het vliegtuig zijn stoelen boven de vleugels het meest stabiel. Bij trein- en busreizen kiest u voor een plaats in de rijrichting met uitzicht naar buiten. Op een boot zijn midscheepse hutten op lagere dekken het minst gevoelig voor beweging.

Voeding en drinken

Eet lichte, niet-vette maaltijden voor vertrek en vermijd alcohol en koffie. Kleine, regelmatige snacks kunnen helpen, evenals het drinken van water of gemberthee. Vermijd het lezen of kijken naar schermen op een lege maag.

Omgevingsfactoren en technieken

• Zorg voor voldoende frisse lucht en ventilatie
• Kijk naar de horizon of een vast punt in de verte
• Gebruik afleidingstechnieken zoals muziek luisteren
• Probeer te slapen tijdens langere reizen
• Vermijd sterke geuren en parfums

Raadpleeg een arts als u regelmatig last heeft van ernstige reisziekte, vooral bij kortere reizen, of als symptomen aanhouden na de reis. Dit kan duiden op onderliggende aandoeningen die behandeling vereisen.